Yiğit Uzun / TANIK - Dijital platformlardan gelir elde eden içerik üreticilerini kayıt altına almak amacıyla getirilen “sosyal içerik üreticisi kazanç istisnası” uygulamasının, bazı durumlarda mevzuatın öngördüğü çerçevenin dışında kullanıldığı iddiaları gündeme geldi. Sosyal medya ekonomisinin hızla büyüdüğü Türkiye’de, sistemi kolaylaştırılmış vergilendirme modeli olarak tanımlayan düzenlemenin uygulamadaki sonuçları tartışmaya açık.
Söz konusu model, YouTube, Instagram, TikTok ve benzeri platformlardan gelir elde eden kişilerin vergi dairesine başvurarak anlaşmalı bankalarda özel bir hesap açmasını öngörüyor. Tüm kazançların bu hesapta toplanması ve banka tarafından kaynağında yüzde 15 oranında stopaj kesilmesiyle içerik üreticisinin vergi yükümlülüğü yerine getirilmiş sayılıyor. Sistem, şirket kurma ve beyanname verme zorunluluğunu ortadan kaldırarak dijital üreticiyi kayıtlı ekonomiye dahil etmeyi amaçlıyor.
İddialar gelirlerin farklı kişiler üzerinden tahsil edildiği yönünde
Sektör içinden gelen bilgiler, bazı yüksek gelir elde eden hesapların kazançlarını tek hesapta toplamak yerine farklı kişiler adına açılmış hesaplara yönlendirdiği yönünde. İddiaya göre eş, dost veya üçüncü kişiler adına tesis edilen bu hesaplar üzerinden gelir parçalanarak tahsil ediliyor. Böylece düzenlemede öngörülen gelir sınırlarının fiilen aşılmasına rağmen kağıt üzerinde her bir hesap ayrı bir içerik üreticisi gibi görünüyor.
Uygulamanın bu şekilde kullanılması halinde, geliri fiilen elde eden kişi ile vergilendirilen hesap sahibi arasında uyumsuzluk oluşabileceğine dikkat çekiliyor.
Hesap sahipliği ile içerik üreticisinin farklı olabildiği öne sürülüyor
Bazı anlatımlarda sosyal medya faaliyetini yürüten kişi ile ödeme alan banka hesabının farklı kişiler üzerinde olduğu, hesapların zaman zaman başkaları tarafından kullandırıldığı da iddialar arasında yer alıyor. Bu durumun, başkasına ait hesap üzerinden tahsilat yapılmasına benzer bir yapı oluşturabileceği değerlendiriliyor.
Uzmanlara göre sistemin temel varsayımı, kazancı elde eden kişi ile vergilendirilen kişinin aynı olması. Bu bağın zayıflaması halinde modelin amacından uzaklaşabileceği ifade ediliyor.
Aracılık yapıları ve organizasyon iddiası
Sektörde konuşulan bir başka başlık ise belirli büyüklüğe ulaşmış sosyal medya hesaplarının veya başvuru süreçlerinin aracılar üzerinden yönetilmesi. Bu yöntemle marka iş birliklerinden elde edilen gelirlerin farklı kişiler adına açılmış hesaplara yönlendirildiği, sistemin bireysel üreticiyi esas alan yapısından uzaklaşabildiği ileri sürülüyor.
Uzmanlar şeffaflık ve denetim vurgusu yapıyor
Tanik.net'in görüştüğü mali uzmanlar, kolaylaştırılmış vergilendirme modellerinin güven esasına dayandığını belirtiyor. Gelirin gerçek sahibinin tespitine ilişkin bağın zayıflaması halinde hem vergi kaybı riski doğabileceği hem de sistemin güvenilirliğinin tartışmaya açılabileceği uyarısı yapılıyor.
Konuyla ilgili resmi kurumlardan yapılmış bir açıklama bulunmazken, iddiaların doğruluğunun banka hareketleri ile dijital platform ödemelerinin karşılaştırılması yoluyla teknik olarak incelenebileceği belirtiliyor.
Türkiye’de sosyal medya gelirlerinin hızla büyüdüğü bir dönemde ortaya atılan bu iddialar, dijital kazançların vergilendirilmesine yönelik mevcut sistemin uygulamadaki etkilerinin yeniden değerlendirilmesi gerektiğine işaret ediyor.
