İstanbul, Ankara ve İzmir Belediyelerinin yeni yılla birlikte vatandaşın bütçesini zorlayacak bir fiyat artışıyla 19 litrelik damacana suya yüzde 25'e varan artış yapmasının ardından özel markalar da zam yapmaya başladı. Damacana su fiyatı 200 TL'yi aşarken, fahiş artış tepkileri de beraberinde getirdi.
Su fiyatlarına yapılan zammı değerlendiren TÜKONFET Gıda Güvenliği Denetim Uzmanı Nurten Sırma, damacananın içindeki suyun 3 TL olduğunu söyleyerek artışın makul bir dayanağı olmadığını vurguladı.
"SUYUN GERÇEK MALİYETİ SADECE 3 LİRA"
Damacana su fiyatlarındaki artışın gerekçesi olarak sunulan dağıtım, personel ve nakliye maliyetlerine dikkat çeken uzman isim "Damacanın içindeki suyun maliyeti aslında sadece 3 lira. Geri kalan bedel tamamen ambalaj, nakliye ve personel gideri olarak yansıtılıyor" dedi.
HER 6 AYDA BİR YÜZDE 50 ZAM YAPILIYOR
Piyasanın büyük oranda yabancı kökenli birkaç firma tarafından ele geçirildiğini vurgulayan Sırma, bu firmaların yerel üreticilere fırsat vermediğini ve ortak fiyat belirleyerek rekabeti engellediğini öne sürdü. Rekabet Kurumu'nun geçen yıl bu nedenle söz konusu firmalara 26 milyon lira ceza kestiğini hatırlatan uzman isim, fiyatların her 6 ayda bir yüzde 30 ile yüzde 50 oranında artırılmasının kabul edilemez olduğunu belirtti.
Nurten Sırma, şu ifadeleri kullandı:
"Ticaret Bakanlığı’nın yaptığı fiyat denetimlerine rağmen, piyasadaki fiyat belirsizliği sürüyor. Rekabet Kurumu, sektördeki birkaç büyük firmanın ortaklaşa fiyat belirlediği ve bu yolla piyasaya müdahale ettiği iddiaları üzerinde çalışıyor. Sürekli hale gelen %30 ile %50 arasındaki zamların ardında, firmaların maliyet artışından ziyade birbirleriyle anlaşarak fiyat yükseltmesi (kartel oluşumu) ihtimali güçlü bir seçenek olarak değerlendiriliyor."
VATANDAŞ NE YAPMALI?
Suyun temel bir ihtiyaç olduğunu ve özellikle Ramazan öncesi yapılan bu zamlara karşı bir çözüm bulunması gerektiğini belirten Sırma, fahiş fiyatların bütçeleri zorladığını söyledi. Sırma, vatandaşların haksız fiyat artışlarına karşı sessiz kalmaması gerektiğini vurguladı.
Sırma tüketicilerin bu tür durumlar karşısında izleyeceği yolu şu şekilde özetledi:
"Ticaret Bakanlığı'nın Alo 175 tüketici danışma hattı var veya evlerinde oturarak HFA (Haksız Fiyat Artışı) ile ilgili bir uygulama var. Orayı arama motorlarına yazıp şikayette bulunulabilinir."
İBB iştiraki Hamidiye'de aynı marka iadeli damacana suyun fiyatı yüzde 25 artışla 120 liradan 150 liraya yükseldi. Farklı markaya ait 19 litrelik iadeli damacana su 140 liradan 170 liraya çıkarken, iadesiz damacana suyun fiyatı ise 210 liradan yüzde 14,28'lik artışla 240 liraya ulaştı.
Zamlar yalnızca İstanbul'la sınırlı kalmadı. Ankara'da 2025 yıl sonu itibarıyla 130-150 lira aralığında satılan damacana su fiyatı 180 liraya yükseldi. İzmir'de ise 150 lira seviyesindeki 19 litrelik damacana su 215 liraya kadar çıktı. Depozitosu bulunmayan vatandaşlar için ise ilk alım maliyeti damacana bedeliyle birlikte 300 liraya yaklaşmış durumda.
