Yiğit Uzun / TANIK - Türkiye'de diş hekimliği eğitiminde ve kamu sağlığı planlamasında ciddi bir kriz kapıda. Her geçen yıl katlanarak artan mezun sayısına karşılık, Diş Hekimliğinde Uzmanlık Eğitimi Giriş Sınavı (DUS) kontenjanlarının yetersiz kalması, hem hekimleri hem de halk sağlığını olumsuz etkiliyor.
Katılımcı sayısı katlanırken kontenjanlar yerinde sayıyor
Veriler ve güncel istatistikler, uzmanlık sınavındaki darboğazı matematiksel olarak açıkça gözler önüne seriyor. Dönemlere göre katılımcı sayısı ve toplam kontenjan trendlerine bakıldığında, sınava giren aday sayısındaki dramatik artış ile açılan kadro sayısı arasındaki uçurum dikkat çekiyor:
-
2023/1. Döneminde sınava 3.270 aday katılmış ve toplam 622 kontenjan açılmıştı.
-
2026/1. Dönemine gelindiğinde ise katılımcı sayısının yaklaşık 10.000'e ulaşması beklenirken, toplam kontenjan sadece 897 ile sınırlı kaldı.
Bu tablo, aday sayısında %200'e varan bir artış yaşanmasına rağmen kadroların aynı oranda büyümediğini gösteriyor. 2023 yılında sınava giren her 5 hekimden biri uzmanlık eğitimine başlayabilirken, güncel rakamlarla bu oran her 11 hekimden sadece 1'ine kadar gerilemiş durumda.
Kamu sağlığı ve randevu krizi derinleşebilir
Uzman diş hekimi açığının faturası yalnızca hekimlere değil, aynı zamanda vatandaşlara da çıkıyor. Merkezi Hekim Randevu Sistemi (MHRS) verilerine göre diş hekimliği, vatandaşların en çok randevu talep ettiği ve yoğunluğun en yüksek olduğu ikinci branş konumunda bulunuyor.
Özellikle çocukların ağız ve diş sağlığını ilgilendiren Pedodonti (Çocuk Diş Hekimliği) ile Ağız, Diş ve Çene Cerrahisi gibi hayati branşlarda kadroların kısıtlı tutulması, toplumun uzman hekime erişimini zorlaştırıyor. En güncel kontenjan dağılımına bakıldığında, 897 kişilik toplam kadronun branşlara göre dağılımı şu şekilde:
- Pedodonti (Çocuk Diş Hekimliği): 133 kontenjan
- Ortodonti: 130 kontenjan
- Endodonti: 130 kontenjan
- Protetik Diş Tedavisi: 125 kontenjan
- Periodontoloji: 113 kontenjan
- Restoratif Diş Tedavisi: 111 kontenjan
- Ağız, Diş ve Çene Cerrahisi: 106 kontenjan
- Ağız, Diş ve Çene Radyolojisi: 48 kontenjan
- Oral Patoloji: Sadece 1 kontenjan
Hekimler rasyonel planlama bekliyor
Yüksek başarı göstermelerine ve toplumun uzman hekim ihtiyacının had safhada olmasına rağmen, daraltılan kontenjanlar nedeniyle binlerce genç diş hekimi mağduriyet yaşıyor. Uzmanlar ve diş hekimleri, kamu sağlığının korunması ve sağlık sisteminin tıkanmaması adına, kontenjanların rasyonel ve gerçekçi bir planlamayla ihtiyaçlara uygun şekilde yeniden düzenlenmesi çağrısında bulunuyor.
