CHP Genel Başkan Yardımcısı ve Diyarbakır Milletvekili Sezgin Tanrıkulu, tahliye edilmiş ya da haklarında kesinleşmiş mahkûmiyet kararı bulunmayan belediye başkanlarının görevlerine iade edilmemesine ilişkin Adalet Bakanı Yılmaz Tunç’un yanıtlaması istemiyle TBMM Başkanlığı’na yazılı soru önergesi sundu.
Tanrıkulu, son yıllarda yerel yönetimlere yönelik artan idari ve yargısal müdahaleler çerçevesinde çok sayıda belediye başkanı hakkında soruşturma açıldığını; tutuklama, görevden alma ve kayyım atama uygulamalarının kamuoyunda yoğun tartışmalara yol açtığını vurguladı. Bu süreçlerde masumiyet karinesi, seçilme hakkı, yerel yönetimlerin özerkliği, orantılılık ve hukuki güvenlik ilkelerinin ihlal edildiğine dair ciddi iddiaların bulunduğunu kaydetti.
“Tahliye var, iade yok” eleştirisi
Önergede; başta Ahmet Türk, Zeydan Karalar ve Esenyurt Belediye Başkanı Ahmet Özer olmak üzere bazı belediye başkanlarının yargılamalarının sonuçlanmadığı, tahliye kararlarına rağmen görevlerine iade edilmedikleri hatırlatıldı. Tanrıkulu, Anayasa ile Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin ilgili hükümlerine atıf yaparak, bu durumun seçme ve seçilme hakkını fiilen ortadan kaldırdığı görüşünü dile getirdi.
Bakan Tunç’a yöneltilen sorular
Tanrıkulu, Adalet Bakanı’na özetle şu başlıklarda sorular yöneltti:
-
Görevden alınan, tutuklanan veya tahliye edilen belediye başkanlarının isim listesi nedir?
-
Her bir isim hakkında açılan soruşturma ve davaların sayısı, dosya numaraları, suç isnatlarının hukuki niteliği ile tutuklama–tahliye–adli kontrol kararlarının tarihleri nelerdir?
-
Hakkında kesinleşmiş mahkûmiyet kararı bulunmayan ve/veya tahliye edilmiş belediye başkanlarının göreve iade edilmemesinin hukuki gerekçesi nedir?
-
Görevden alma ve kayyım atama işlemleri hangi mevzuata dayanmaktadır; bu işlemlerde orantılılık, ölçülülük ve geçicilik ilkeleri nasıl gözetilmektedir?
-
Tahliye kararına rağmen iade yapılmamasının Anayasa’nın 67 ve 127’nci maddeleri ile AİHS Ek 1 No’lu Protokol’ün 1’inci maddesine aykırılık iddialarına ilişkin Bakanlığın değerlendirmesi nedir?
-
Kayyımların yetki kapsamı, aldıkları kararların belediyelerin mali yapısına ve yerel halkın seçme–seçilme hakkına etkileri bakımından bir hukuki denetim mekanizması var mıdır?
-
Görevden alma ve iade süreçleri için standart bir idari prosedür bulunmakta mıdır; uygulamalar eşitlik ilkesi çerçevesinde mi yürütülmektedir?
-
Tahliye edilen belediye başkanlarının iade edilmemesinin hukuki güvenlik ve belirlilik ilkeleri açısından karşılığı nedir?
-
AİHM içtihatları doğrultusunda seçilmiş yerel yöneticilerin görevden alınmasına ilişkin uygulamaların gözden geçirilmesine yönelik bir çalışma var mıdır?
-
Demokratik hukuk devleti ilkesi gereği, haklarında kesinleşmiş mahkûmiyet kararı bulunmayan ve/veya tahliye edilmiş belediye başkanlarının görevlerine iadesini sağlayacak yasal ya da idari bir düzenleme planlanmakta mıdır?
Tanrıkulu, önergesiyle yerel demokrasinin korunması ve seçilmiş iradenin idari tasarruflarla askıya alınmaması gerektiğini vurguladı.
